Restauracija vitraža

Restauracija vitraža je usko specijalizovan proces koji zahteva potpuni profesionalizam i poštovanje međunarodno priznatih standarda. Atelje Stanisić licenciran je od strane američkog udruženja vitražista i konzervatora (SGAA) i kao takav može na sebe da preuzme najkomplikovanije zahteve restauracije vitražnih prozora. U saradnji sa zavodima za zaštitu spomenika kulture i na osnovu ogromnog iskustva atelje je obnovio mnoge vitražne prozore u našoj zemlji i inostranstvu.

U nekim slučajevima gde su vitražni prozori potpuno uništeni, izrađujemo nove na osnovu postojeće dokumentacije (fotografija, skica) a ukoliko se radi o vitražima nastalim u našem ateljeu sve od 1908. godine pa do danas posedujemo arhivu svih projekata i originalnih nacrta.  

Najvažniji zadatak u procesu restauracije vitraža po međunarodno priznatim standardima je spoznati uzroke zbog kojih je došlo do njihovih oštećenja. Pripremna faza restauracije sadrži tri postupka a oni su: 1. Identifikovati problem, 2. Identifikovati uzrok problema, 3. Pronaći najbolja rešenja da se problem i uzrok problema otklone kako se on ne bi ponovo pojavio u budućnosti. Bez takvog prilaza proces restauracije je privremenog karaktera. Vitražni prozori se sastoje od različitih materijala, stakla, farbe, olova, bakra i cina i oni imaju karakteristike ograničenog vremenskog trajanja. Često se dogadja da prilikom restauracije vitraža starijih od 50 godina dolazi do toga se kasnije pronalaze na prvi pogled nevidljiva oštećenja naročito u olovnoj stukturi pa je tim njihova kompletna zamena obavezna.  U prvoj fazi pripreme za restauraciju vrši se detaljna analiza koja uključuje intenzivnu foto-dokumentaciju ostećenih vitraža, utvrđivanje originalnih materijala koje su korišćene za njihovu izradu, uzimanje otiska na papiru u horizontalnom položaju na svetlećem stolu i istorijsko istraživanje ukoliko neki delovi u potpunosti nedostaju i ne postoji dokumentacija. U finalnoj fazi dolazi do rastavljanja vitraža iz olovnih profila, rezanja stakla, koje nedostaje po šablonima, slikanja na staklu farbama sa metalnim oksidima, termička obrada slikanih delova, čisćenje postojećih staklenih površina, sastavljanje u nove olovne profile, cinovanje olovnih spojeva, čišćenje tečnim gitom da bi vitraž postao stabilan i vodo-otporan, transport i montaža u postojeće ramove.